Moda Treni'-' Rölyef Sanatı Nedir? Rölyef Sanatı Yapımı İçin İpuçlar ve Çeşitleri '-'

Uncategorized — 10 November 2011 08:14


Rölyef Nedir?

Rölyef Fransızca kökenli bir kelimedir.Yüzey üzerine yapılan yükseltme ya da çökertmelere rölyef (kabartma) denir. Genellikle tarihi yapıların veya insan figürlerinin, modele uygun çalışmaların yardımcı malzemeler ile tabloya boyut vererek yerleştirilmesi anlamına gelir. Örneğin fotokopisi mevcut olan evin, boyutlandırarak tabloya aktarılması, ağaçların, boyutlandırılması, insan figürlerinin boyutlandırılarak çalışılması rölyef çalışmaları kapsamına girer.

Kabartma, sanat kolları dahil endüstri, tarım ve günlük hayatta da kullanılır. Mimarlıkta kil, alçı, taş gibi işlenebilir malzemelerin yüzeyinde, alçaklı, yüksekli şekiller meydana getirmektir. Kabartma, ışık alan ve almayan yönlerin belirme derecesine ve yüzey şekline göre, alçak, orta, yüksek olarak çeşitlenir. Alçak kabartma, yüzeyden çok az ayrılan kabartmalardır. Madalyon, para vb. şeylerde görülen kabartmalar bu şekildedir. Yüksek kabartma, yüzeyden oldukça yükselen kabartmalardır. Şeklinde hemen hemen yarısı denilebilecek derecede yüksektir. Rond-bos kabartmalar ise heykele yaklaşır şekildedir. Şekiller satıha alçak taraflarından yapıştırılmış gibidirler.

Kabartma olarak yapılmış süslemeler, mimari yapılarda taşa, mermere işlendikleri gibi madenden ve ahşaptan yapılmış eşyalar üzerinde de görülürler. Şamdan, kapı tokmağı gibi madeni eşyalarda, kapı, pencere kanadı, rahle, dolap, çekmece gibi ahşap eşyalarda kabartma şeklinde yapılmış süslemelere çok rastlanır. Mimari eserlerin dış veya iç cephelerinde yapının görülecek yerlerinde taş veya mermer üstüne kabartılarak yapılmış süslemeler vardır.

Kullanıldığı Alanlar

Rölyef mimaride süsleme olarak, süs eşyaları, kuyumculuk, resim, heykeltıraşlık, teknik resim gibi sanat kollarında gıda sektöründe süslemede kullanılır.

Kullanılan Malzemeler

Karton, mukavva, kurşun kırmızı kalem, silgi, cetvel, yapıştırıcı, silikon, şeffaf band, ahşap kaplama (gül,ceviz,maun vs.), düz ince ve desenli mantar, asetat, dantel, güpür, fisto, kurdela, sarı yaldız kağıt, ince tel, boncuk, makas, maket bıçağı, beyaz tutkal alçı

Rölyef malzemeleri çalışılacak modele göre çeşitlilik gösterir.

Kalıp hazırlarken : Milaj kağıdı, kurşun kalem, silgi, cetvel, karbon kağıdı, karton, makas, maket bıçağı.

Kaplama yaparken: Ahşap kaplama ( ceviz, gül, maun, çam, armut v.s) asetat

Perde yapımında :Kurdela, fisto, tül

Modeli yerleştirmek için uygun ölçüde kasa

Kasa hazırlığında : Gökyüzü ve yer eğimi için mukavva, silikon,alçı, tutkal

Boyama için renkli su bazlı boylar ve vernik kullanılmaktadır.

Yapılışı

Seçilen projeye çalışmak istediğiniz ebatlarda fotokopi ile büyütür. Fotokopimiz renkli ve renksiz olmalıdır. Renkli fotokopimiz renklendirmede renksiz olan ise kalıp çıkarmada kullanılır.

Renksiz Fotokopide:

1.) Çalışılacak olan ev, duvar evin pencerelerinin ve kapısının kırmızı kalem ile hatları belirlenir.

2.) Sarı karbon kağıdı ile kartona çizilen hatlar aktarılır.

3.) Karton üzerinde pencere ve kapılar maket bıçağı ile oyulur. İnce kurdela, fisto, tül ile perde çalışması tamamlanır.

4.) Ahşap kaplamalar ince şeritler halinde kesilir. Karton üzerine aktardığımız ev kalıbı üzerine kaplamalar üst üste gelecek şekilde yapıştırılır.

5.) Pencere ve kalıpların çerçeveleri ve derinlikleri farklı renkli kaplama ile çalışılır.

6.) Projeye uygun kapı çalışması ahşap kaplama ile yapılır ve çalışması bitmiş olur.

7.) Ev modele uygun olarak ebatları belirlenmiş kasanın içine silikon yardımı ile yapıştırılır.

8.) Oluklu mukavva kiremit rengi boyanır ve ½ cm kalınlığında şeritler halinde kesilir.

9.) Şeritler halinde kesilen boyanan oluklu mukavva modele uygun evlerin damını oluşturacak şekilde çalışılır.Saçak payları verilir, süslemeleri yapılır.

10.) Monte edilen evin taban kısmına mukavva ile yol eğimi verilir. Üzerine alçı – tutkal karışımı dökülür. Bıçak yardımı ile yol çalışması yapılır. Kuruyunca boyanır.

11.) Ağaçlandırma için uygun olan ebatlarda kuru dallar veya kalın telin üzerine nişasta un tutkal yardımı ile hazırladığımız seramik hamuru kaplanarak ağaç gövdesi dalları yapılır kuruması beklenir. Kuruyunca renklendirilip ağaç ithal yosun, kıvırcık talaş ile yeşil yaprakları çalışılır. Toplanarak boyanır. Modele uygun çalışmamız tamamlanmış olunur.

İyice kuyunca yarı mat vernik ile verniklenir. Eğer rölyefte seçtiğimiz iç mekan çalışması ise ;

1.) İstediğimiz büyüklükte modelimizin fotokopisi renkli renksiz çektirilir.

2.) Önce arka plan kalıbı monte edilecek kasaya göre mukavvadan hazırlanır. Eğer var ise kapı cam maket bıçağı yardımı ile oyulur.

3.) Projede bulunan koltuk masa v.s. nin mukavvadan kalıpları çıkarılır. Koltuk minderleri masa örtüsü v.s nişasta, un tutkal hazırladığımız seramik hamuru ile çalışılır.( Seramik hamuru talk pudrası ve merdane yardımı ile istenilen incelikte açılır.) Çalışılan koltuk masa v.s. kurumaya bırakılır.

4.) Eğer projede insan figürü var ise;

a.) Fotokopiden figürlerin kalıpları mukavvaya çıkarılır. Mukavvanın üzerinbe peçete tutkal yardımı ile göğüs, omuz, bacak, kol, yükseklikleri verilir.

b.) Yüz kalıpları kullanarak modele uygun yüz şekli seçilir. Seramik hamuru ile yüz çalışılır. Figür kalıbına yapıştırılır.

c.) Modele uygun giysi çalışması seramik hamurunu merdane yardımı ile ince açılarak çalışılır.

d.) Kuruduktan sonra tonlanarak boyanır.

5.) Hazırlanan boyanan arka fon yardımcı objeler ve insan figürleri modele uygun olarak yerleştirilip boyanır.

6.) Boyalar kuruduktan sonra verniklenir.

Türleri

Alçak ve yüksek rölyef olmak üzere ikiye ayrılır. Yüzey yükseltilerek yapılıyorsa “Yüksek Rölyef” çökertilerek yapılıyorsa “Alçak Rölyef” adını alır.

Yapılan çalışmalar daha çok “Yüksek rölyef” esasına uygundur.

Eski Türk evleri

Çeşmeler

Camiler

Eski tarihi sokaklar

Konaklar

Saraylar

Yöresel taş evler

Yalılar

İç mekanlar

Saray, camii içleri

İnsan figürleri gibi çeşitlilik içerir.

Kabartma Sanatı Rölyef

Büyük Selçuklu devri mimarları, ana malzeme olan tuğlayı süslemede kullanmalarının yanında, stüko üzerinde yaptıkları kabartmalardan da geniş ölçüde faydalanmışlardır. Kufi yazıyla elde edilen kabartma süslemeler, Selçuklu mimarisinin karakteristik özelliği olarak kabul edilir. Merv, Nişabür ve Kazvin’de bulunan Selçuklu eserleri, bu mimarinin kabartma süslemelerinin en güzel örnekleridir.

Rölyef süslemeler, Selçuklu mimarisinin karakteristik özelliği olarak kabul edilir. Daha sonra Anadolu Selçuklu mimarisinde süs unsuru ön planda yer alır. Binalar geniş süslemeye imkan verecek tarzda inşa edilmiş gibidir. Kapı, pencere, söve ve friz gibi unsurlar şerit, örgü kabara ve palmet gibi kabartmalarla bezenmiştir. Taş işlemeciliğinin ilerlediği Anadolu Selçuklu mimarisinde özellikle portallerde rumi denilen süsleme şekli kabartma alarak tatbik edilmiştir. Bu devre ait kabartma süslemeye en iyi örnekler, Divriği Ulu Cami, Karatay Medresesi, Niğde Alaaddin Camii Portali, Konya Sırçalı Medrese, Erzurum Çifte Minareli medresede görülür.

Osmanlı sanatında taş işçiliği üç ana grupta toplanır: 1. Kabartma, 2. Şebeke, 3. Renkli taş. İlk devir Osmanlı mimarisinin taş süslemesinin önemli bir kısmını kabartmalar teşkil eder. Yuvarlak, sivri profilli veya düz yüzeyli olmak üzere çeşitli teknikler alçak kabartma olarak tatbik edilmiştir. İznik Yeşil Camii taş süsleme sanatının en iyi örneklerine sahiptir. Sütun ve paye başlıkları ile kemer yastıklarında görülen lotus ve palmet motifleri düz satıhlı kabartma tekniğiyle yapılmıştır. Bursa Yıldırım Camii’nde ise kabartma klasikleşmiş bir görüntü içindedir. Mukarnasın bol ve ince işçilikle kullanılması camiye ayrı bir özellik kazandırmaktadır. Bursa Yeşil Camii ise, klasik devirde Osmanlı taş işçiliğinin varacağı en olgun seviyede süslemelere sahiptir. Edirne Üç Şerefeli Camii’nde de taşa işlenmiş kabartma yazının en girift istifli örneklerinden biri portalinde görülebilir.

Rölyef ( kabartma) olarak yapılmış süslemeler, mimari yapılarda taşa, mermere işlendikleri gibi ahşaptan yapılmış eşyalar üzerinde de görülür.Şamdan kapı tokmağı gibi madeni eşyalarda, kapı,pencere kenarı, rahle, dolap, çekmece gibi ahşap eşyalarda rölyef şeklinde yapılmış süslemelere çok rastlanır. Mimari eserlerin dış veya iç cephelerinde yapının görülecek yerlerinde taş veya mermer üstlerinde de rölyefler kullanılmıştır.

Çok çeşitli zevklerin, işçiliğin ve motif bileşimlerinin ortaya konulduğu Osmanlı mimari sanatı, 17. asırdan sonra klişeleşmiş ve rumi grubu ile mukarnasın bol kullanıldığı eserler vermeye başlamıştır.

Sanatta Farklı Bir Boyut: Rölyef

Rölyef, yapılması planlanan bir projenin boyutlandırılarak zeminden yükseltilmesi anlamını taşımaktadır. Rölyef sanatta farklı bir boyuttur. Çalışma aşamalarında zaman zaman resimle, heykeltıraşlıkla, mimarlıkla ve iç mimarlıkla bütünleşir. Çeşitlilik içerdiği için insanı ve ruhu sıkmaz, değişik sanat dallarında da bilgi edinme olanağı sağlar. Oldukça zengin eski mimari yapılarımız eski Türk evlerimiz, sokaklarımız camilerimiz, çeşmelerimiz rölyef ile ruh kazanır. Çok zevkli rölyef çalışmaları seçilen modele göre bire bir uygun yapılmaktadır. Malzemeleri kolay bulunabilen fazla masraf gerektirmeyen ince çalışılması gereken bir branştır. Zamanla gelişen ve değişim gösteren rölyef branşında günümüzde eski tarihi sokaklar, camiler, konaklar, yalılar gibi yapıların dışında saray cami içleri, eski hamam içleri ve insan figürleri de bire bir aslına uygun olarak çalışılmaktadır.


İlgili yazılar:

  1. Sedef Kakma Sanatı Nedir? Sedef Sanatı Yapımı İçin İpuçlar ve Çeşitleri
  2. Gravür Sanatı Nedir? Gravür Yapımı İçin İpuçlar ve Çeşitleri
  3. Diorama Sanatı Nedir? Diorama Sanatı Yapımı İçin İpuçlar ve Çeşitleri
  4. Çin Düğüm Sanatı Nedir? Çin Düğüm Sanatı Yapımı İçin İpuçlar ve Çeşitleri
  5. Vitray Sanatı Nedir? Vitray Sanatı Yapımı İçin İpuçlar ve Çeşitleri
  6. Telkari Sanatı Nedir?Telkâri Sanatı Yapımı İpuçlar ve Çeşitleri
  7. Filografi Sanatı Nedir? Filografi Sanatı Yapımı İpuçlar ve Çeşitleri
  8. Gümüş Sim Örücülüğü Nedir?Gümüş Sim Örücülüğü Sanatı Yapımı İçin İpuçlar ve Çeşitleri
  9. Temari Sanatı Nedir? Temari Sanatı Yapımı İçin İpuçlar ve Çeşitleri
  10. Zhostova (Rus Boyama Sanatı) Sanatı Nedir? Zhostova Sanatı Yapımı İpuçlar ve Çeşitleri
  11. Tolehaven Boyama Sanatı Nedir? Tolehaven Boyama Sanatı Yapımı İpuçlar ve Çeşitleri
  12. Rölyef Ev Çalışması,Ahşap Rölyef Yapımı
  13. Makrome nedir? Makrome Sanatı Yapımı,İpuçlar ve Örnekleri
  14. Patcwork (Kırkyama) Nedir? Patcwork Yapımı İçin İpuçları ve Çeşitleri
  • Paylaş:
  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • Digg

Yorum yap

— gerekli *

— gerekli *